Σαρμάς Παναγιώτης, Η βαθιά διασύνδεση μεταξύ της σημασίας του κειμένου και των συνθετικών μεθόδων στο «Όταν τίθονται θρόνοι» του Παναγιώτη Χρυσάφη
Η παρούσα εργασία αναλύει εν συντομία τη χρήση πλούσιων συνθετικών τεχνικών, τόσο παραδοσιακών όσο και καινοτόμων για την εποχή του (την περίοδο του Νέου Καλλωπισμού), από τον Χρυσάφη τον Νεότερο στο Δοξαστικό της Κυριακής των Αποκρεών «Όταν τίθονται θρόνοι». Το κύριο ενδιαφέρον εστιάζεται στον τρόπο με τον οποίο ο συνθέτης αξιοποιεί μουσικά στοιχεία όπως το μελωδικό περίγραμμα, τον προσανατολισμό του τονικού ύψους και τη διαφοροποίηση των διαστημάτων (την εναλλαγή μεταξύ διατονικού και χρωματικού ύφους), προκειμένου να αναδείξει το νόημα του κειμένου, όχι με επιφανειακό τρόπο, αλλά με τρόπο που αποδεικνύει βαθιά κατανόηση των πιο λεπτών θεολογικών αποχρώσεων του ύμνου. Καθοριστική σημασία σε αυτή την προσπάθεια έχει επίσης η προσπάθεια να κατανοηθεί ο τρόπος με τον οποίο ο συνθέτης χρησιμοποιεί τις παραδοσιακές μακρές μελισματικές θέσεις, όπως ο κολαφισμός και ο ουρανισμός, σε συνδυασμό με πιο σύγχρονες θέσεις, γραμμένες με πιο αναλυτικό τρόπο. Προκειμένου να γίνουν πιο πλήρως κατανοητές, παρέχεται μια σύντομη εισαγωγή στα γενικά χαρακτηριστικά του συνθετικού είδους του Στιχηραρικού. Τέλος, η εργασία υποδεικνύει ότι ενδέχεται να υπάρχει ένα νέο αισθητικό ιδανικό που αναδύεται στην περίοδο του Νέου Καλλωπισμού, με στόχο μια υψηλότερη εκφραστική πυκνότητα εντός συντομότερων μουσικών χρονικών διαστημάτων. Γίνονται συγκρίσεις με τα εκφραστικά μέσα της «Musica Poetica» και συζητούνται ορισμένες εντυπωσιακές ομοιότητες.
This paper briefly analyzes the use of rich compositional devices, both traditional and innovative for its era (the period of the New Embelishment) by Chrysaphes the younger in the Doxastikon of the Meatfare Sunday “Όταν τίθονται θρόνοι”. The main focus is on how the composer uses musical resources such as melodic contour, pitch orientation and intervallic differentiation (the interchange between diatonic and chromatic genre) in order to highlight the text meaning, not in a superficial manner, but in a way that shows deep understanding of the more subtle theological nuances of the hymn. Crucial in this endeavor is also the attempt to understand how the composer uses the traditional long melismatic formulas (Θέσεις), such as kolafismos and ouranisma, in conjunction with more modern formulas, written more analytically. In order to understand them more thoroughly, there is a brief introduction for the general characteristics of the Sticheraricon genre of composition. Finally, the paper suggests that there might be a new aesthetic ideal that comes to the fore in the period of the New Embellishment, aiming at a higher expressional density within shorter amounts of musical time. Comparisons are made to the expressional devices of “Musica Poetica” and some striking similarities are being discussed.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου