Summary / Περίληψη
Σπανουδάκης Δημοσθένης, Οκταηχία και Μελισματικότητα στη Βυζαντινή Μουσική. Συλλογές και Μουσικολογική Αναγωγική – Στατιστική Ανάλυση
Δύο χαρακτηριστικά στοιχεία της βυζαντινής μελουργίας είναι η Οκταηχία (το σύστημα των οκτώ τρόπων) και η μελισματική υφή πολλών μελών του τεράστιου ρεπερτορίου της. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα και μέχρι σήμερα, η Βυζαντινή Μουσικολογία έχει επικεντρωθεί στη σημασία των συγκριτικών μελετών μεταξύ των σημειογραφιών της μέσης και της νεώτερης περιόδου, λαμβάνοντας υπόψη τις λεγόμενες θέσεις και την προφορική παράδοση. Σε αυτή τη μελέτη εξετάζουμε τα λεγόμενο Μέγιστα Κεκραγάρια που αποδίδεται στον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό στους οκτώ ήχους, μέσω μιας συγκριτικής μελέτης χειρογράφων στην παλιά σημειογραφία (14ος-18ος αιώνας) και στη νέα σημειογραφία από την εξήγηση (μουσική ερμηνεία) των Τριών Διδασκάλων (19ος αιώνας). Εφαρμόζεται στο υλικό μια λεπτομερής πολυπρισματική μουσικολογική ανάλυση, συμπεριλαμβανομένης της αναγωγικής ανάλυσης των Κεκραγαρωίν τόσο σε μικρο-, μεσαίο- όσο και σε μακροδομικό επίπεδο. Τα ευρήματα αυτής της μελέτης αποκαλύπτουν:
α) δομικούς και αντιληπτικούς μηχανισμούς της παλιάς σημειογραφίας στα διαφορετικά εξελικτικά της επίπεδα,
β) την τροπικότητα όπως αυτή ενσαρκώνεται στενογραφικά στην παλιά σημειογραφία,
γ) ορισμένα στοιχεία της τεχνικής της εξήγησης και
δ) τη σχέση μεταξύ μελισματικής υφής και οκταηχίας, επειδή οποιαδήποτε αλλαγή της μελισματικής υφής επηρεάζει τα ιδιώματα των οκτώ τρόπων.
Two characteristic elements of the Byzantine melos are the Octaechia (the system of the eight modes) and the melismatic texture of many pieces of its vast repertory. Through the 20th century and until today, attention has been drawn in Byzantine Musicology to the importance of comparative studies between the Middle- and New-Byzantine notations, while taking in mind the so-called theseis and the oral tradition. In this study we examine the so-called Greatest Kekragaria ascribed to St. John of Damascus in the eight modes, through a comparative study of manuscripts in the old notation (14th-18th cent.) and in the new notation from the exegesis (musical interpretation) of the Three Teachers (19th cent.). A detailed multi-perspectival musicological analysis is applied to the material, including reductive analysis of the Kekragaria on both micro-, medial- and macrostructural level.
The findings of this study reveal:
a) structural and perceptual mechanisms of the old notation in its different evolutionary levels,
b) the modality as it is stenographically embodied in the old notation,
c) some elements of the technique of the exegesis and
d) the relation between melismatic texture and octaechia because any change of the melismatic texture influences the idioms of the eight modes.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου